Uzun bir aradan sonra yeniden Neler okuyoruz yazı dizisinin yeni bir bölümü ile karşınızdayım. Tabi araların uzun olmasını doğal karşılamanızı bekliyorum. Zira bir kaç kitap birden, seri halde okuduğum için bir kaç hafta sürüyor aralıklar. Karşınızda, 1900’lerin en önemli bilim adamlarından biri olarak gösterilen Carl Sagan’ın kitapları olacak bu yazıda.

Önce biraz Carl Sagan’dan bahsedeyim; 1934’de doğan ve 1996’da hayatını kaybeden, ABD’li bir gökbilimci ve astrobiyologtur kendisi. Özellikle dünya dışı varlık araştırmalarına yaptığı katkılar ve diğer gezegenlerin yapıları ile birlikte, o gezegenlerde hayat aramalarına kattığı değerler paha biçilemezdir. Kendisini popüler kültür üzerinden de, 1980’de çektiği Cosmos (Kozmoz) belgesel dizisi ile tanıyanlarınız eminim ki vardır. Hatta daha sonra, sunuculuğunu Neil deGrasse Tyson’ın yaptığı; Carl Sagan, Ann Druyan ve Steven Soter’in yazdığı 2014 yapımı efsane belgesel “Cosmos: A Spacetime Odyssey” ile de tanımış olabilirsiniz. (bu belgeselleri lütfen izleyin, çok şey kaçırıyorsunuz eğer izlemediyseniz) Daha fazla kişisel bilgi vererek burayı vikipedi’ye çevirme niyetim yok. Merak edenleriniz zaten araştıracaktır.

Şimdi gelelim ana konumuza. Carl sagan bilim adamlığının yanında, yaptığı bilimi ve buluşları, fikirlerini paylaşmadıkça bir işe yaramayacaklarını bilen bir insanmış. Bu bağlamda da bir çok kitap kaleme alarak, fikirlerini ve buluşlarını bir çok bilimsel destek ile birlikte, insanlığa sunmuştur. Hatta 1978’de, edebiyat dalında Pulitzer ödülü bile kazanmıştır kendisi.

1- Cennetin Ejderleri: İnsan Zekasının Evrimi Üzerine Düşünceler (Dragons of Eden: Speculations on the Evolution of Human Intelligence)

Şu ana kadar bu konu hakkında okuduğum en güzel kitap. 1977 yılında yazılmış olmasından kaynaklı olarak biraz eski kalmış sayılabilir. Carl Sagan’ın kitapta yazdığı bir kaç konu üzerine o zamandan bu zamana kadar yapılan araştırmalar, Carl’ın yazdıklarının üzerine yeni şeyler katmış durumdadır. O zamanlar spekülasyon olan bazı bilgiler, kabuller ise şu an kanıtlanmış durumdadır. Ancak genel olarak insan beyninin çalışması ve evrimi hakkında bilgi edinmek istiyorsanız, bu karmaşık yapının çalışma tarzına dair biraz daha fazla fikir sahibi olmak iyidir diyorsanız, okumanız gerekli bu kitabı. Sadece insanları değil, dünya üzerindeki tüm canlıların beyinlerine genel bir bakış atarak anlatıyor her şeyi. Zaten insan kendi beynini anlamak için önce diğer canlıların da beyinlerine bakması gerektiğini öğrenmiş durumda. Sürüngen – Kuş ve Memeli beyinleri arasındaki farklar ve gelişim süreçlerini çok akıcı bir şekilde, yer yer çizimler ile görsellik katarak anlatmış olması, kitabı çok daha okunabilir kılıyor.

 

2- Kozmoz: Evrenin ve Yaşamın Sırları (Cosmos)

Carl Sagan’ın belgesel haline getirdiği serinin kitabı. Belki de kendisinin en meşhur kitaplarından biridir diyebiliriz. Belgesel ile aynı şekilde 13 bölümden oluşmakta kitap. Belgeselde anlatılamayanları kitap çok daha derinlemesine inceleme ve anlatma fırsatı yaratmış. Bu bakımdan, “belgeseli var izlerim, okumama gerek kalmaz” diye düşünmek aslında tüm bilgi yerine, bir kısmını almayı kabul etmek oluyor. Astronomi, Astrofizik ve astrobiyoloji üzerine detaylı fikir ve buluşları anlattığı bu kitap, hayatın direkt olarak kendisine dair en güzel eserlerden biridir. Resimler ve görseller ile desteklenen kitabın akıcılığı yine çok iyidir. Okuyucuyu sıkmadan tüm evreni anlatmaktadır. Ayrıca bir tarih kitabı gibi de, insanlığın tüm tarihi boyunca evrene ve uzaya nasıl baktığını da işlemektedir. Ve Carl Sagan’ı ünlü yapan, dünyayı en iyi anlatan cümlecik olarak sayılan “Pale Blue Dot” (Soluk mavi nokta) da bu kitapta yer almaktadır. Hem bu kitap okunmalı, hem de belgesi izlenmelidir.

 

 

3- Mesaj (Contact)

1985’te kaleme aldığı bu kitap, diğer kitaplarından farklı. Bu bir bilim-kurgu kitabı. Elbette o zaman ki bilimsel gerçeklere dayanarak kurgulanmış çok başarılı bir kitap. Robert Zemeckis’in 1997’yılında, başrolünde Jodie Foster’ı oynattığı “Contact” filmi de zaten bu kitaptan uyarlanmıştır. Yazarın gök bilimci oluşu kitaba damgasını vurmuş burada. Okuduğum bilimkurgular arasında en hayal edilebilir olanıydı diyebilirim. Bizim kadar gelişmiş bir dünyada bir gök bilimci kadın, kendisini yıllarca uzaydan gelen radyo frekansları dinlemeye veriyor ve bir gün -ödeneği kesilmeye yakın, vaz geçme yoluna girdiği bir zamanda- bir mesaj almaya başladığını fark ediyor. Her gök bilimcinin hayalidir herhalde, bir gün uzaylı bir medeniyetten bir mesaj almak.. Hatta bu hayal için gök bilimci olmaya da gerek yok, herkes hayal etmez mi böyle bir mesaj ya da buluşmayı..

 

 

 

4- Milyarlarca ve Milyarlarca (Billions & Billions)

Belki de Carl Sagan’ın günümüze dair yazdığı en güzel kitaptır bu. Ancak günümüze ait sorunları ele almasından kaynaklı olarak sıkıcı diyebileceğimiz kısımları da yok değil. Gene de kesinlikle okunması gereken ve anlamamız gereken kısımları bir hayli fazla.

“Ülkelerimiz yapılması gereken değişiklikleri bulmak için birbirine yardım etmelidir. Ufkumuz, bir sonraki başkanlık dönemini ya da yeni beş yıllık planı aşan bir geleceği kucaklamalıdır. Askeri harcamaları azaltmak; yaşam standartlarını yükseltmek; eğitime saygı duyulmasını sağlamak; bilimi, akademik çalışmayı, buluşları ve sanayiyi desteklemek; soru sorma özgürlüğünü geliştirmek; ülke içindeki sürtüşmeleri azaltmak; işçilerin yönetsel kararlara daha çok katılmasını sağlamak ve ortak insanlık durumumuz ile, karşı karşıya olduğumuz ortak tehlikenin tanınmasından kaynaklanan gerçek bir saygı ve anlayış geliştirmek zorundayız”

 

 

Eğer dünyaya karşı, hatta dünya küçük; tüm yaşam ve evrene karşı fikirleriniz olsun, bilginiz olsun istiyorsanız, kendinizi bilimsel anlamda geliştirmekten zevk alıyor ve bilim konuşmaktan keyif alıyorsanız, kütüphanenizde, her bir sayfasına elinizin ve gözünüzün değdiği hali ile Carl Sagan kitapları bulunmak zorundadır. Yoksa çok eksiğiniz olur. Yazılan her şeyi doğru kabul etmemek ama yazılan her şeyden bir şeyler öğrenerek kendi düşüncelerinizi oluşturmak adına kesinlikle en iyi serilerden biridir bu kitaplar. Okuyun ve okutturun dostlar.

- Yorumlar -